Włochy

 Włochy to zabytki, wspaniała pogoda, piekne plaże pełne turystów i czyste morze. Jeżeli dodamy jeszcze, że Włochy to kraj o znaczacej przewadze gór, w tym piękne, białe Alpy, można by powiedzieć, że Włochy to idealne miejsce na urlop, czy wycieczkę.

Stolica: Rzym
Obszar: 301 230 km2
Ludność: 58 103 033
Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów.
Języki: włoski (urzędowy), niemiecki (niektóre okolice w regionie Trentino-Górna Adyga w większości niemieckojęzyczne), francuski (mała mniejszość w regionie Valle d'Aosta), słoweński (mniejszosc w okolicy Triestu i Gorycji)
Religia: głównie katolicy, ugruntowane społeczności protestanckie i żydowskie, rosnąca społeczność muzułmańska wsród imigrantów.

  Kuchnia Włoska charakteryzuje sie uzyciem duzej ilosci warzyw i przypraw takich jak oregano, parmezan, bazylia i pieprz. W kuchni tej dosc powszechnie stosuje sie tez oliwe oraz cebule i czosnek, a takze oliwki. Kuchnia wloska wyspecjalizowala sie szczególnie w potrawach macznych oraz w rybnych i owocach morza. Kuchnia wloska nie jest jednorodna. Na pólnocy dominuje ryz i polenta, czesciej stosuje sie maslo, na poludniu przewaza makaron i oliwa. Kazdy z 29 regionów oraz wiele miast maja swoje specjanosci. Emilia-Romania to ojczyzna tortellini, Sycylia i Siena slyna z deserów, region Valle d'Aosta z fondue, Florencja szczyci sie befsztykiem, Bolonia sosem miesnym (bolognese). Wiele potraw takich jak spaghetti, pizza i rissotto stalo sie bardzo popularne najpierw w USA, a potem razem z eksportem kultury amerykanskiej w wiekszosci panstw przemyslowych, od Korei po Argentyne. Najbardziej znane potrawy to: spaghetti, pizza, lasagne, tortellini, ravioli, risotto, zupa minestrone, bruschetta.

Boze Narodzenie
Wlosi najbardziej uroczyscie obchodza dzien Bozego Narodzenia, a swiateczny obiad, do którego zasiadaja calymi rodzinami, trwa najczesciej do wieczora. Niewielka wage wiekszosc Wlochów przywiazuje do kolacji w Wigilie. Wprawdzie jest ona bardziej uroczysta niz w zwykly dzien, je sie ja przy choince - w co czwartym wloskim domu jest to prawdziwe drzewko - i szopce, zbudowanej przez niemal kazda rodzine, ale na stole nie ma zadnych tradycyjnych dan. Jest to czas oczekiwania na pasterke, na która wybiera sie wiele rodzin. Wlosi przywiazani sa do gleboko zakorzenionej w ich kulturze tradycji, zwiazanej z Bozym Narodzeniem, jaka jest budowa szopek. To wlasnie we Wloszech, w miejscowosci Greccio w Lacjum, z inicjatywy sw. Franciszka z Asyzu w 1223 roku powstala pierwsza zywa szopka, która dala poczatek tej bozonarodzeniowej tradycji. Stad rozeszla sie na caly swiat. Wedlug danych wloskiej Izby Rzemieslniczej, mieszkancy Wloch wydali w 2005 roku na ten cel 100 milionów euro. Szopki budowane sa nie tylko w kosciolach, ale takze na klatkach schodowych, w osiedlach, w szkolach, szpitalach i innych instytucjach, przede wszystkim zas stoja one prawie w kazdym wloskim domu. Srednia cena figurki wysokosci 5 centymetrów waha sie od 5 do 10 euro. Figura wysokosci 30 centymetrów kosztuje okolo 40 euro. Jak obliczono, srednia cena domowej szopki to okolo 100 euro, choc w wielu domach dzieci wraz z rodzicami buduja male szopki z kartonów i malutkich figurek znacznie mniejszym kosztem. Wielu rzymian wigilijny wieczór spedza na Placu swietego Piotra, gdzie okolo godz. 19 uroczyscie odslaniana jest tradycyjna, ogromna szopka. W tym roku tysiace ludzi pamietajac o tym, ze Jan Pawel II choc na chwile pojawial sie wtedy w ognie, bedzie czekac na to, ze uczyni to takze Benedykt XVI podczas pierwszych swiat swego pontyfikatu. Trzy najslynniejsze dzialajace we Wloszech osrodki specjalizujace sie w sztuce szopkarskiej to Lecce w Apulii (poludnie), Sycylia oraz przede wszystkim Neapol. Glównym centrum neapolitanskiej szkoly szopek jest ulica San Gregorio Armeno, która uwaza sie za kolebke mistrzów tego rzemiosla.

Wszystkich Swietych
Wlosi niezwykle uroczyscie obchodza dzien Wszystkich Swietych i Zaduszki, masowo udajac sie na groby swych bliskich. Tymczasem z roku na rok we wloskiej tradycji usiluje coraz bardziej zakorzenic sie swieto Halloween, przeciwko czemu stanowczo protestuje Kosciól. Dla cudzoziemców najbardziej zaskakujace jest to, ze po alejach wloskich cmentarzy jezdza samochody, a nawet autobusy i wszedzie tworza sie ogromne korki. Kto moze, podjezdza autem pod grób swych bliskich. Na najwiekszy rzymski cmentarz Prima Porta przybeda jak zawsze wielotysieczne tlumy, a wszystkie okoliczne drogi dojazdowe zostana calkowicie zablokowane. Policja nawet nie próbuje apelowac do mieszkanców Wiecznego Miasta, by jadac na cmentarze korzystali z komunikacji miejskiej, bo wiadomo, ze i tak nikt by tego nie posluchal. Od niedawna - wedlug obliczen wloskich biskupów dokladnie od siedmiu lat - powoli w Italii zakorzenia sie, zwlaszcza wsród dzieci i mlodziezy, tradycja Halloween, glównie za sprawa handlu i rozrywki. W wielkich sklepach powstaja osobne dzialy, w których mozna kupic dziesiatki potrzebnych akcesoriów - specjalnie przygotowane juz dynie, stroje oraz maski. Najhuczniej Halloween obchodza dzieci, które poprzebierane gromadza sie na osiedlach w miastach i pukajac do kolejnych domów i mieszkan krzycza: dolcetto o scherzetto (lakocie albo psikus).

Wielkanoc
Pieczone jagnie i slynne ciasto w ksztalcie golebicy to najbardziej typowe przysmaki, jakie znajda sie na wielkanocnych stolach we Wloszech. Baranina oraz mieso z jagniat ciesza sie w Wielkanoc najwieksza popularnoscia. Nie pomagaja kierowane co roku przez ekologów apele o zaprzestanie wielkanocnej rzezi ponad miliona jagniat. Tradycja nakazuje, by na swiatecznym stole znalazla sie ociekajaca tluszczem pieczen z rozmarynem i czosnkiem oraz mlodymi ziemniakami. W tych dniach Wlosi kupuja dziesiatki milionów bogato zdobionych opakowan tradycyjnego ciasta, które swa nazwe - Colomba czyli golebica zawdziecza ksztaltowi, przypominajacemu golabka pokoju. Taka jest takze jego historia. W VI wieku ciasto o golebim ksztalcie wyslali na znak pokoju mieszkancy Pawii królowi Longobardów Alboinowi, którego wojska oblegaly ich miasto. Pawia, od setek lat uchodzaca za kolebke wielkanocnego ciasta, jest w Wielkim Tygodniu celem wypraw wielu turystów, którzy chca kupic wypieki w miejscu, gdzie narodzila sie ich tradycja. Nieliczni cukiernicy przestrzegaja jeszcze tradycji i do srodka colomby wkladaja nasienie bobu, zwiastujace szczescie temu, kto je znajdzie. Jak obliczono mieszkancy Wloch zjedza podczas Swiat 300 milionów prawdziwych jajek i dziesiatki milionów tych z czekolady, którymi obdarowywane sa dzieci. W kazdym ukryte sa zabawki, od lalek po przytulanki i samochodziki. Jednym z najbardziej oryginalnych wloskich dan swiatecznych jest tak zwany wielkanocny tort, siegajacy tradycja sredniowiecza. Nie ma on jednak nic wspólnego z wyrobami cukierniczymi, bo jest to zapiekanka - przekladaniec z buraków, cebuli, grzybów, jajek, chleba namoczonego w mleku i parmezanu. Z Mesyny pochodzi danie o trudnej do wymówienia sycylijskiej nazwie U sciuscieddu. Sa to obtaczane w parmezanie pulpety w rosole, które pokrywa sie ubita na sztywno piana z bialek, a nastepnie opieka sie w piekarniku.

Woda
Można pić wszędzie bez obaw, nawet w ulicznych poidełkach, ale butelkowana woda mineralna jest smaczniejsza.

Szalety publiczne
Poza dworcami kolejowymi i autobusowymi sš one bardzo rzadkie, czesto jedynym wyjœciem jest dyskretne wejœcie do baru czy restauracji. Nie nalży spodziewać się przesadnej czystoœci w toaletach. Na dworcach i w bardziej eleganckich miejscach publicznych toalety znajduja sie pod opieka dozorcy, który wydziela papier toaletowy (carta), za co oczekuje drobnego napiwku w wysokosci kilkuset lirów. Chociaz stan toalet wyraznie poprawil sie w ostatnich kilku latach, lepiej miec rolke papieru toaletowego zawsze przy sobie.

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE, PODJECIE PRACY PRZEPISY CELNE PRZEPISY PRAWNE MELDUNEK, UBEZPIECZEMNIE, SZCZEPIENIA, SLUZBA ZDROWIA INFORMACJE DLA KIEROWCÓW, PODRÓZOWANIE PO KRAJU, BEZPIECZENSTWO W KRAJU

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniajacym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezaleznie od jego celu) na terytorium Wloch jest paszport badz dowód osobisty (starego i nowego wzoru). Przed wyjazdem nalezy sie upewnic, czy dokument jest w wystarczajaco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tozsamosci (szczególna uwage w przypadku starszych, ksiazeczkowych dowodów osobistych nalezy zwrócic na aktualnosc zdjecia).

Na pobyt dluższy niż 3 miesiące konieczne jest uzyskanie stosownego zezwolenia. W celu podjęcia pracy trzeba uzyskać pozwolenie władz administracyjnych.
Gdy cel pobytu jest inny niż turystyczny, należy w ciągu 8 dni od daty wjazdu zgłosić się na najbliższy komisariat policji i złożyż wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt (dokumenty: aktualny paszport lub dowód osobisty, 2 zdjęcia paszportowe, wypełniony formularz, zaświadczenie o celu pobytu i wymagane zezwolenia, zaświadczenie o ubezpieczeniu zdrowotnym).
Patrz również: http.//www.amba-sciatapolonia.it.
Szczegóły: www.welfare.gov.it/EaChannel/Pri-mo Piano/vademecumImmigrazione.htm).

Nie ma ograniczen przy wwozie pieniedzy, ale przy duzych sumach celnik moze zazadac zlozenia dodatkowych wyjasnien. Wywiezc z Wloch w gotówce mozna do 10 tys. EUR.

Przestepstwa narkotykowe zagrozone sa we Wloszech kara pozbawienia wolnosci w róznym wymiarze (od roku do 22 lat) oraz kara pieniezna

Istnieje obowiazek meldunkowy, ale dopelnic go powinien obywatel wloski zapraszajacy cudzoziemca. Musi on w ciagu 48 godzin zglosic na miejscowej policji fakt pobytu cudzoziemca, podajac dokladny adres.

Osoby placace skladki na NFZ maja prawo do skorzystania z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udajac sie do lekarza, nalezy zabrac dokument potwierdzajacy fakt ubezpieczenia (role te pelnia w UE formularze serii E-100; w przypadku wyjazdu turystycznego jest to druk E-111).
We Wloszech trzeba przed wizyta u lekarza zarejestrowac sie w instytucji ubezpieczeniowej, która wyda zaswiadczenie o prawie do nieodplatnej pomocy medycznej.

  Obywatele polscy podejmujacy studia we Włoszech sa uprawnieni do korzystania ze wszystkich uslug medycznych niezbednych do tego, by stan ich zdrowia nie pogorszyl sie przez okres studiów. To oznacza, ze moga leczyc sie nie tylko w wypadkach naglych (jak turysci), ale otrzymuja pomoc w kazdej potrzebie zdrowotnej: np. w chorobie przewleklej, moga wykonac na koszt ubezpieczal-ni niezbedne badania okresowe czy korzystac z porad lekarzy specjalistów. Wyjezdzajac, nalezy zabrac ze soba wystawione przez NFZ zaswiadczenie o ubezpieczeniu na druku E-128. We Wloszech nie ma zagrozen sanitarno-epidemiologicznych. Nie sa wymagane szczepienia. Standardowa wizyta lekarska kosztuje od 40 do 63 EUR, wizyta specjalistyczna - od 77 do 130 EUR.

Dokument prawa jazdy (zarówno starego jak i nowego wzoru), wydany przez polskie władze, uprawnia do prowadzenia pojazdu we Włloszech i zachowuje ważność do daty określonej w dokumencie lub przepisami krajowymi.

Obywatel polski mający miejsce zamieszkania we Włoszech ma możliwość wymiany prawa jazdy na nowe, wspólnotowe, np. w przypadku jego utraty lub zmiany zameldowania. Wymiana taka nie bedzie się wiązała z koniecznością ponownego zdawania egzaminów.

Nie ma ograniczeń w podróżowaniu po kraju.

Turyści narażeni są we Włoszech przede wszystkim na kradzieże (dokumenty, pieniądze) oraz włamania i kradzieże samochodów.